Στη βορειοανατολική ακτή της Νάξου, κοντά στο παραθαλάσσιο χωριό Απόλλωνας, βρίσκεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά και αναπάντητα αρχαιολογικά αινίγματα της Ελλάδας. Ο Κούρος του Απόλλωνα (ή Κολοσσός του Διονύσου) είναι ένα υπερμεγέθες, μισοτελειωμένο άγαλμα του 6ου αιώνα π.Χ., το οποίο βρίσκεται ξαπλωμένο στο έδαφος, μέσα στο αρχαίο λατομείο της περιοχής. Με μήκος που αγγίζει τα 10,7 μέτρα και βάρος που εκτιμάται στους 80 τόνους, το αρχαϊκό αυτό μνημείο προκαλεί δέος με το μέγεθός του και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κούρους που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ.

Το άγαλμα είναι λαξευμένο σε παχύκοκκο γκρίζο μάρμαρο Νάξου και, παρά το γεγονός ότι παρέμεινε ημιτελές, οι βασικές του γραμμές είναι ξεκάθαρα ορατές. Οι αρχαιολόγοι διακρίνουν το σώμα, το κεφάλι, τα μαλλιά και τα γένια του, στοιχεία που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα δεν αναπαριστά έναν τυπικό νεαρό κούρο, αλλά τον θεό Διόνυσο ή τον θεό Απόλλωνα. Η εγκατάλειψη του έργου στο λατομείο αποδίδεται είτε σε κάποιο ατύχημα κατά τη διάρκεια της λάξευσης (όπως μια ξαφνική ρωγμή στο μάρμαρο) είτε σε πολιτικές και οικονομικές αναταραχές της εποχής, όπως η πτώση του τυράννου Λύγδαμη.

Η επίσκεψη στον χώρο του αρχαίου λατομείου προσφέρει μια μοναδική εμπειρία, καθώς επιτρέπει στους ταξιδιώτες να κατανοήσουν τη διαδικασία εξόρυξης και γλυπτικής κατά την αρχαιότητα. Η πρόσβαση είναι πολύ εύκολη, με λίγα σκαλιά να οδηγούν απευθείας στον χώρο όπου κείτεται ο «ξυπνητός γίγαντας». Ο Κούρος του Απόλλωνα συνδέει με μοναδικό τρόπο τη φυσική ομορφιά της ναξιώτικης υπαίθρου με το μεγαλείο της αρχαίας ελληνικής τέχνης, αποτελώντας έναν κορυφαίο σταθμό στην εξερεύνηση του νησιού.